120 JAAR BEERSCHOT, 13 MOMENTEN - DEEL 10

 

# 10: DOELMAN JAN TOMASZEWSKI GAAT IN DE SLOTMINUUT TEGEN RWDM MEE NAAR VOOR EN KOPT – MET EEN ULTIEM TIKJE VAN MANU SANON - DE GELIJKMAKER BINNEN

Van zaterdag 25 mei tot donderdag  6 juni stellen we op onze website en facebookpagina dagelijks één even memorabel als onvergetelijk moment uit de o zo rijke 120-jarige Beerschot-geschiedenis voor. Dertien (!) van die momenten hebben we voor u geselecteerd. En aan het einde van die reis door de Kielse historie mag u daar het absolute hoogtepunt uitpikken…

Vandaag deel 10

 

Jan Tomaszewski, spektakelman onder de Kielse lat

Beerschot heeft in de loop der jaren een aantal echte wereldtoppers in de rangen gehad. Eén van hen: Jan Tomaszewski, tussen 1972 en 1978 titularisdoelman bij het Poolse LKS Lodz en de Poolse nationale ploeg. De 1,95 meter lange keeper werd op 17 oktober 1973 wereldberoemd  tijdens de interland Engeland-Polen op Wembley, in de kwalificatieronde voor het WK 1974, toen hij met een aantal miraculeuze reddingen zowat alle ballen uit z’n kooi ranselde…. en er op die manier voor zorgde dat zijn land en niet Engeland zich plaatste voor de eindronde in West-Duitsland. Hij speelde daarna ook een opvallend sterk WK, won in 1976 een zilveren medaille op de Olympische Spelen in Montreal en kwalificeerde zich ook in 1978 voor de eindronde van het WK in Argentinië. Op elf WK-wedstrijden hield hij daarbij vijf keer de nul. Logisch dus dat hij aanzien werd als één van de beste doelmannen uit zijn generatie.

Met zijn soms onorthodoxe reddingen kreeg hij evenwel ook regelmatig de lachers op de hand. Niemand echter die hem in het openbaar daarover aansprak. Met zijn indrukwekkende verschijning en schoppen van handen, gecombineerd met een goedlachse uitstraling, dwong hij respect af. De Engelse coach Brian Clough had hem na die befaamde wedstrijd op Wembley schamper “a clown” genoemd, maar die clown kon toch een stukske keepen. Oké, Tomek was een speciaal geval. Ene met nen hoek af, zeggen ze in Antwerpen. En zodoende perfect geschikt voor den Beerschot dus…

Zijn transfer naar het Kiel kreeg vorm in maart 1978, enkele maanden na zijn dertigste verjaardag. Een trio clubleiders – voorzitter dokter Gust Hendrickx en vice-voorzitters Harry Van Weert en André Suys - onderhandelden in die periode al een tijdje (in het allergrootste geheim) met Tomaszewski in verband met een mogelijke transfer naar het Westen. En toen het Poolse voetbalelftal zich in Luxemburg bevond voor een interland, werd de overstap van LKS Lodz naar Beerschot geofficialiseerd. Snel en efficiënt werk van ons bestuur want op die manier dribbelden ze clubs als Bayern München, Borussia Dortmund en RC Lens, die Tomek eveneens op het oog hadden. Zijn transfer naar Beerschot was enkele dagen ‘wereldnieuws’…

Eind juli 1978 zette Jan Tomaszewski voet op Belgische bodem – na een lange autorit door Polen, de DDR, de Bondsrepubliek Duitsland en Nederland. Samen met zijn echtgenote Ewa en zijn schoonmoeder. Hij debuteerde in de bekerwedstrijd tegen Verbroedering Geel en verwees concurrent Dré Lauryssen definitief naar de reservebank om zelf titularisdoelman te worden. Zijn start bij Beerschot was meten een schot in de roos. In de openingswedstrijd van de competitie, op Anderlecht, hield hij zowat in z’n eentje de Brusselse aanvallers op afstand. Maar Sporting Penalty won uiteindelijk wel met 2-1, dank zij een cadeautje van scheidsrechter Van Melkebeke. In de Belgische kranten luidde het toen al dat Beerschot “een Poolse reus onder de lat” had staan. De daaropvolgende week groeide de status van Tomek nog meer. Beerschot won met 2-0 van Club Luik met doelpunten van Emmanuel Sanon en René Mücher, maar het meeste applaus was voor Tomaszewski, die een strafschop van grootmeester Sljivo met een krachtige vuistslag uit de winkelhaak bokste. De bal belandde tot in de tribune. Krachtmens, die Tomek.

In zijn debuutseizoen op het Kiel won hij meteen de Beker van België op de Heizel, maar helemaal tevreden was hij niet over zijn prestaties. Beerschot incasseerde in 34 competitiewedstrijden immers  51 doelpunten. “Veel te veel”, zei hij in een interview. “Dat moet volgend seizoen beter.”  Maar dat lukte uiteindelijk niet. Beerschot eindigde kleurloos op de veertiende plaats en incasseerde zowaar nog een goal méér dan het seizoen daarvoor.

Twee legendarische momenten toch voor en met Tomek in de jaargang 1979-1980. Zo ging hij helemaal door het lint toen Beerschot zich in de Beker der Bekerwinnaars in de extra tijd liet uitschakelen door Rijeka. Na een grove inschattingsfout van John Van Abbeny. In de bezoekersvestiaire – met zicht op de Adriatische Zee – greep Tomaszewski  zijn flaterende ploegmaat bij de keel… Gelukkig konden zes of zeven andere ploegmaats hem enigszins kalmeren. .. en kwam Van Abbeny met de schrik vrij. Daarop stond Tomek de pers te woord, hekelde hij een gebrek aan professionele instelling van zijn ploegmaats, stak lachend een sigaretje op en dronk een Tuborg in één teug leeg…  We zeiden het al, een speciale kerel.

Voor hét Tomek-moment uit de Beerschot-geschiedenis moeten we terug naar 13 oktober 1979. Beerschot speelt in het Olympisch Stadion tegen RWDM en de Brusselaars leiden in minuut 89 met 0-1, na een doelpunt van Nico Jansen. Beerschot forceert een ultieme hoekschop en Jan Tomaszewski trekt mee naar voren, maakt perfect gebruik van zijn lengte, en kopt de bal keihard richting doel, waar Emmanuel Sanon het laatste tikje geeft en zo de gelijkmaker binnentrapt. Hoewel het doelpunt officieel op naam van Sanon komt, spreekt iedereen op het Kiel – ook nu nog – van “de goal van den Tomek”. Werkelijk sensationeel.

Het derde en laatste seizoen van de Poolse reus verliep in mineur, conform de prestatiecurve van Beerschot, dat zich pas op de voorlaatste speeldag wist te handhaven na een 2-6-overwinning op het Rooi tegen Berchem Sport, met onder meer drie doelpunten van Tomeks landgenoot Stani Gzil. Maar na een late klacht van Beringen tegen Beerschot werd onze club op basis van vermoedens van omkoping door de Voetbalbond toch nog naar tweede klasse verwezen. De eerste degradatie voor Beerschot sinds het seizoen 1906-1907… en het begin van een ware spelersuittocht. Naast kleppers als Julien Cools, René Mûcher, Johan Coninx, Paul Beloy en Roger Schouwenaar trok ook Jan Tomaszewski een streep onder zijn verblijf bij Beerschot. En verdween hij langs een achterpoortje richting Hercules in Spanje.

Tegenwoordig woont Tomaszewski - 71 jaar inmiddels - weer in Lodz, waar hij de mooie herinneringen van zijn tijd bij Beerschot koestert. “Beerschot is mijn club en zal dat altijd blijven. Met hen won ik de Beker van België, de enige trofee uit mijn carrière. Het mooiste dat ik op sportief vlak heb meegemaakt.  Bovendien speelde ik er met twee absolute toppers, Manu Sanon en Juan Lozano. Voor mij ging er in België een totaal nieuwe wereld open.  Ik was met de Poolse nationale ploeg dan al wel enkele keren in een aantal kapitalistische landen geweest, maar er effectief wonen was toch iets anders. Boodschappen doen in een supermarkt bijvoorbeeld, zo veel keuze in alle rekken en rayons. De manier van leven: pintje pakken, lekker gaan eten, die zaken allemaal. In Antwerpen ben ik een echte levensgenieter geworden. Het zijn ervaringen die ik voor geen geld van de wereld had willen missen.” 

Den Tomek, wat een kanjer!

 

 

Een samenvatting van de interland Engeland-Polen op Wembley in 1973, de wedstrijd waarin Jan Tomaszewski met enkele onwaarschijnlijke reddingen en een onorthodoxe manier van keepen wereldberoemd werd…   https://www.youtube.com/watch?v=iebi0LOilvA

 

 

Tekst: Danny Geerts

Foto: Archief

Video: Youtube